Męski Smak

Jedzenie · Porady

Frytki belgijskie – jak zrobić w domu: podwójne smażenie krok po kroku

Jak zrobić frytki belgijskie w domu bez frytownicy: jakie ziemniaki, grubość cięcia, smażenie w 150–160°C, potem w 175–180°C, wybór tłuszczu, sól i sosy.

Marcin Braun · · 4 min czytania
Stos złocistych, grubo krojonych frytek na stole
fot. Durenne Loris / Unsplash

Przepis

Frytki belgijskie – jak zrobić w domu: podwójne smażenie krok po kroku

Przygotowanie
40 min
Pieczenie / gotowanie
25 min
Łącznie
1 godz. 5 min
Porcje
4 porcje
Kuchnia
Belgijska

Składniki

  • 1,2 kg mączystych ziemniaków (typ C), dużych i podłużnych
  • 2–3 l tłuszczu do smażenia: łój wołowy, smalec lub olej rzepakowy rafinowany
  • 1–2 łyżeczki drobnej soli
  • Sos do podania: majonez, sos andaluzyjski lub sos samurai

Przygotowanie

  1. 1Obierz ziemniaki i pokrój je w słupki o przekroju ok. 1–1,3 cm, możliwie równe, żeby smażyły się w tym samym tempie.
  2. 2Wrzuć słupki do miski z zimną wodą i płucz kilka minut, aż woda będzie mniej mętna, a potem dokładnie osusz je na ściereczce lub ręcznikach papierowych.
  3. 3Rozgrzej tłuszcz w szerokim, wysokim garnku do ok. 150–160°C, napełniając go maksymalnie do połowy wysokości.
  4. 4Smaż frytki partiami przez ok. 6–8 minut, aż będą miękkie w środku i lekko zeszklone, ale jeszcze blade, po czym wyjmij je na kratkę.
  5. 5Odstaw frytki na co najmniej 20–30 minut, aż całkowicie ostygną (możesz je też schłodzić w lodówce do kilku godzin).
  6. 6Podnieś temperaturę tłuszczu do ok. 175–180°C i smaż frytki partiami ponownie przez ok. 2–4 minuty, aż będą złociste i chrupiące.
  7. 7Wyjmij frytki na sitko lub ręcznik papierowy, od razu posól, przerzuć w misce i podawaj natychmiast z sosem.

Listopad i grudzień to sezon na ciężkie, rozgrzewające jedzenie, a frytki dobrze robione pasują do niego idealnie: obok steku, burgera, mul albo po prostu z sosem w papierowym rożku, jak na belgijskim jarmarku. Problem w tym, że domowe frytki zwykle wychodzą albo tłuste i miękkie, albo przypalone na zewnątrz i surowe w środku.

Belgowie rozwiązali ten problem dawno temu. Ich sposób to podwójne smażenie: najpierw w niższej temperaturze, potem w wyższej. Brzmi jak więcej roboty, ale to jedyna metoda, która daje frytki chrupiące na zewnątrz i puszyste w środku. Karta przepisu powyżej ma wszystkie gramatury i kroki, a poniżej wyjaśniam, dlaczego to działa i gdzie najłatwiej popełnić błąd.

Dlaczego dwa smażenia

Pierwsze smażenie w ok. 150–160°C to w praktyce gotowanie ziemniaka w tłuszczu. Skrobia w środku żelatynizuje się, słupek mięknie, a na powierzchni tworzy się cienka warstwa, która jeszcze nie jest rumiana. Gdybyś od razu smażył w wysokiej temperaturze, skórka zrumieniłaby się, zanim środek zdążyłby się ugotować.

Przerwa między smażeniami jest równie ważna. Frytki stygną, z powierzchni odparowuje wilgoć, a skrobia trochę się „zestala”. Drugie smażenie w ok. 175–180°C trwa krótko i ma tylko jeden cel: zrobić złotą, chrupiącą skorupkę. Efekt utrzymuje się dłużej niż przy jednorazowym smażeniu.

Jakie ziemniaki wybrać

To najważniejsza decyzja. Do frytek potrzebujesz ziemniaków mączystych, oznaczanych jako typ C, czasem B/C. Mają dużo skrobi i mało wody, więc w środku robią się puszyste. Ziemniaki sałatkowe, typ A, będą twarde i szkliste.

Kilka praktycznych wskazówek:

  • wybieraj duże, podłużne bulwy, żeby słupki były długie;
  • unikaj ziemniaków z zieloną skórką i kiełkami;
  • ziemniaki trzymane długo w bardzo zimnym miejscu mogą mieć więcej cukrów i szybciej ciemnieć przy smażeniu.

Grubość cięcia

Belgijskie frytki są grubsze niż te z sieciówek, zwykle ok. 1–1,3 cm w przekroju. Dzięki temu mają więcej puszystego środka. Cieńsze frytki szybciej się przesmażają i robią się suche, grubsze wymagają dłuższego pierwszego smażenia.

Najważniejsza jest równość. Jeśli pokroisz słupki różnej grubości, część będzie surowa, a część spalona. Ostry nóż i chwila cierpliwości wystarczą, ale jeśli robisz frytki często, ręczna krajalnica do frytek szybko się zwróci.

Tłuszcz: łój, smalec czy olej

Tradycyjnie w Belgii frytki smaży się na łoju wołowym. Daje on charakterystyczny, lekko mięsny smak i bardzo chrupiącą skórkę. W domu sprawdzi się też smalec albo mieszanka łoju z olejem. Najprostsza opcja to rafinowany olej rzepakowy, który dobrze znosi wysoką temperaturę.

Nie używaj oliwy extra virgin ani nierafinowanych olejów, bo mają niski punkt dymienia i gorzknieją. Tłuszcz po smażeniu przecedź i możesz go użyć jeszcze raz lub dwa, ale wymień go, gdy ciemnieje, pieni się lub nieprzyjemnie pachnie.

Termometr to podstawa

Bez termometru do smażenia zgadujesz. Za niska temperatura daje frytki nasiąknięte tłuszczem, za wysoka przypalone. Dobrze sprawdza się prosty termometr kuchenny z sondą.

Pamiętaj, że po wrzuceniu partii zimnych ziemniaków temperatura tłuszczu spada nawet o kilkanaście stopni. Dlatego smaż małymi porcjami i między partiami odczekaj, aż tłuszcz wróci do właściwej temperatury.

Bezpieczeństwo

Gorący tłuszcz to nie żarty. Kilka zasad:

  • garnek napełniaj maksymalnie do połowy, bo tłuszcz mocno się pieni;
  • ziemniaki muszą być dobrze osuszone, woda w gorącym tłuszczu powoduje pryskanie;
  • nigdy nie gaś płonącego tłuszczu wodą, przykryj garnek pokrywką lub wilgotnym kocem gaśniczym i wyłącz palnik;
  • nie zostawiaj garnka bez nadzoru i trzymaj dzieci z dala od kuchenki.

Sól i sosy

Sól dodawaj od razu po wyjęciu frytek z tłuszczu, póki są gorące i lekko tłuste, bo wtedy dobrze się trzyma. Drobna sól sprawdza się lepiej niż gruboziarnista.

W Belgii frytki je się przede wszystkim z majonezem. Popularne są też sosy andaluzyjski, czyli majonez z pomidorami i papryką, oraz samurai, czyli majonez z ostrą pastą chili. Jeśli wolisz klasykę, ketchup też nikogo nie obrazi, choć w Brukseli mogą na ciebie dziwnie spojrzeć.

Frytki na imprezę, czyli praca z wyprzedzeniem

Podwójne smażenie ma jeszcze jedną zaletę: świetnie nadaje się na przyjęcia. Pierwsze smażenie możesz zrobić kilka godzin wcześniej, frytki rozłożyć na kratce, przykryć i schłodzić w lodówce. Gdy goście siadają do stołu, wystarczy kilka minut drugiego smażenia i podajesz gorące, chrupiące frytki, zamiast stać przy garnku przez cały wieczór.

Niektórzy idą o krok dalej i po pierwszym smażeniu mrożą frytki na tacy, a potem przesypują je do woreczka. Drugie smażenie robisz wtedy prosto z zamrażarki, tylko ostrożnie, bo zamrożone frytki mocniej obniżają temperaturę tłuszczu i bardziej pryskają.

Co podać do frytek

Belgijska klasyka to mule gotowane w winie lub piwie z frytkami. Równie dobrze frytki pasują do steku, kotleta, burgera czy pieczonego kurczaka. Na zimowy wieczór sprawdzi się też gulasz wołowy w piwie, w Belgii zwany carbonnade, podany z frytkami zamiast ziemniaków z wody.

Najczęstsze błędy

Błąd Efekt Jak naprawić
Ziemniaki typu A Twarde, szkliste frytki Kupuj mączyste, typ C
Brak płukania Sklejone, ciemne frytki Płucz w zimnej wodzie
Mokre słupki Pryskanie, gorsza chrupkość Dokładnie osusz
Za dużo naraz Spadek temperatury, tłuste frytki Smaż małymi partiami
Pominięta przerwa Szybko miękną Odczekaj 20–30 minut

Czytaj też

  • frytki
  • frytki belgijskie
  • ziemniaki
  • smażenie
  • street food
  • dodatki do mięsa

Czytaj też